Temel Kavramlar Kategorisindeki Yazılar

Kur’an-ı Kerim’de “Öğüt (Va’z)” Kavramı

BU (KUR’AN), İNSANLAR İÇİN BİR AÇIKLAMA, ALLAH’A KARŞI GELMEKTEN SAKINANLAR İÇİN BİR HİDAYET VE BİR ÖĞÜTTÜR. (Ali İmran 3/138) Arapça “وَعَظَ” kökünden türetilen kavram, sözlükte “öğüt vermek, uyarmak, sakındırmak”, “bir topluluğa dinî ve ahlâkî konularda nasihat etmek, dinleyenlerin kalplerini iyiliğe ısındıracak sözler söylemek, uhrevî mükâfat ve azaba dair bilgiler vererek teşvik ve ikazda bulunmak” şeklinde… Devamı… »

Kur’an-ı Kerim’de “Rüşd (Olgunluk)” Kavramı

Kuran-ı Kerim de Rüşt kelimesi 19 ayette geçmektedir. Rüşt sahibi olmak Biliniz ki Allah’ın Elçisi içinizdedir. Eğer çoğu konuda istediğiniz gibi davranırsa siz sıkıntıya düşersiniz. Ama Allah, kendisine güvenmeyi size sevdirdi; imanı gönüllerinizin süsü yaptı. Ayetleri görmezlikten gelmeyi, yoldan çıkmayı ve emirlerine ters düşmeyi de size kötü gösterdi. Bu konuma gelenler olgun kimselerdir. (Hucurat 49/7)… Devamı… »

Kur’an-ı Kerim’de “Huşu” Kavramı

“Huşu” genelde halk arasında namaz bağlamında kullanılan bir kelime olup, namaz içerisinde konsantrasyonu yakalayıp, zihnini tamamen namaza yoğunlaştırma şeklinde anlaşılır. Türk Dil Kurumu sözlüğünde ise kelime “alçak gönüllülük, tanrıya boyun eğme” şeklinde tanımlanmıştır.  Namazda huşuyla ilgili Allah’u teala şöyle buyuruyor: اَلَّذٖينَ هُمْ فٖى صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ Onlar derin bir saygıyla namaza duran kimselerdir. (Muminun 23/2) Bu… Devamı… »

Kur’an-ı Kerim’de “Gelişmek – Saflaşmak” Kavramı

زكاة  kökünen türetilen fiil Kur’an’da 30’un üzerinde yerde geçmektedir. Temizlemek, gelişmek, saflaşmak, zekat vermek gibi bağlamlarda kullanılmaktadır. Eğitimin faaliyetlerinin temel hedefi kişiyi ve toplumu geliştirmek ve mutlu olmalarına yardımcı olmaktır. Bu bağlamda kavramın eğitimle ilişkisi olabileceğini düşünüyoruz.  Kendini Geliştiren Kişinin Özellikler 87. Sure (Ala) 14. ayette“قَدْ أَفْلَحَ مَن تَزَكَّىٰ; Kendini geliştiren ise umduğuna kavuşacaktır.” deniliyor.… Devamı… »

Kur’an-ı Kerim’de “Fıkhetme” Kavramı

Sözlükte fıkhetme, hazırda-elde olan bilgiler kullanılarak hazırda olmayan-elde olmayan bir bilgiye ulaşma anlamındadır. (Müfredat) Arapça’da günlük konuşmada “anlama” manasıyla sıkça kullanılan “فهم- fehmetmek” fiilinin ise Kuran’da yalnızca tek bir ayette, ‘Hz. Süleyman’ın anlamasını sağlama’ şeklinde, ettirgen haliyle geldiğini görüyoruz. Yani Kur’an-ı Kerim’da “anlamak” manasında kullanılan esas fiil “fıkhetmektir”. Fıkhetmek ifadesi Kuran’da 20 ayette geçmektedir. Bunlardan… Devamı… »

Eğitim Bağlamında Kur’an’da “Tefekkür” Kavramı

Tefekkür, kelime anlamı olarak düşünme, düşünüş; terim anlamı olarak da bir şeyin hakkında iyice düşünmek, bir şeyin sonucunu hesaplamak anlamlarına gelir. Kuran-ı Kerim’de 18 ayette geçmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de çok sayıda âyette emrettiği “tefekkür” eylemi, bilim ve kültür çabalarımıza hayat veren bir çaba olması gerekirken, geleneğimizde pasif bir hale getirilmiştir. Hâlbuki Kuranı Kerime baktığımızda Allah’ın bizden istediği “tefekkür”… Devamı… »

Kur’an-ı Kerim’de “Öğretme” Kavramı

İnsanın doğasına uygun eğitim anlayışını ortaya koyma amacıyla çıktığımız yola, eğitimle ilgili genel bir sorun tespiti çalışmasıyla başlamış ve bu çalışmayı bir makale halinde paylaşmıştık(1). Tespit ettiğimiz ana sorun alanlarından biri de bildiğimiz kadarıyla şimdiye kadar eğitimin Kur’an’a dayanan bir felsefesinin yapılmamış oluşuydu. Makalemizde, bu sorunun eğitimin felsefesinin Kur’an’a göre yapılmasıyla çözülebileceğini ortaya koymuştuk. Bu… Devamı… »